Τετάρτη, 19 Νοέμβριος 2014 13:22
Δήμος Αχαρνών

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΤΑΤΟΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΝΙΔΙΑΤΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΟΙ: ΜΙΑ ΑΕΝΑΗ ΣΧΕΣΗ…….

>Ρένα  Κουμπούρη (Εκπαιδευτικός, M.Ed.) Αρθρογράφος: Ρένα Κουμπούρη (Εκπαιδευτικός, M.Ed.)

Ο Δήμος Αχαρνών, από την αρχαιότητα ακόμα, είχε μια εξέχουσα και στρατηγική θέση μέσα στο λεκανοπέδιο Αττικής, με την τεράστια πεδιάδα να απλώνεται μπροστά του, μέχρι εκεί που το μάτι συναντάει τη θάλασσα και τον ορεινό όγκο της Πάρνηθας πίσω του, καταφύγιο και πηγή ζωής.

Στους πρόποδες της Πάρνηθας εγκαταστάθηκε ,από τις αρχές του 20ου αιώνα, η Αεροπορική βάση Τατοΐου, καθορίζοντας την μετέπειτα εξέλιξη πολλών Μενιδιατών που αγαπούσαν την Αεροπορία.

Σύμφωνα με τη μελέτη του Δρ.Δημήτρη Βογιατζή, ιστορικού του Μουσείου Πολεμικής Αεροπορίας « η ευρύτερη περιοχή του Τατοίου έχει την προϊστορία της που ξεκινά από την Αρχαία Δεκέλεια –η θέση της οποίας συμπίπτει με το κεντρικό της τμήμα- και καταλήγει στα τρία οθωμανικά τσιφλίκια Τατόι, Μαχούνια και Λιόπεσι, που συνενώθηκαν το 1835 στα χέρια του T. Σκαρλάτου - Σούτζου και επί δεκαετίες κατόπιν υπήρξαν κρησφύγετα ληστών. Το τοπωνύμιο Τατόι προέρχεται από παραφθορά του ονόματος Τατόης που ήταν το όνομα Αλβανού γαιοκτήμονα της περιοχής:

«Όνομα Άλβανοβλάχου φυλάρχου εγκατασταθέντος προ αιώνων εις την Πάρνηθα, έξ ου η κοινή ονομασία της Δεκέλειας (Τατόι). Έκ των μετέπειτα διασπαρέντων είς τα Μεσόγεια Τατόηδων ονομαστί γνωστός (έκ του υπ' αριθμ. 1833 του 1552 εγγράφου της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας) είναι ο Αρτίκης Τατόης».

Πριν την ίδρυση του αεροδρομίου, χαρακτηριστικό κτίσμα στην περιοχή ήταν ο σιδηροδρομικός σταθμός ο οποίος κατασκευάστηκε με ειδικές πολυτελείς προδιαγραφές για την εξυπηρέτηση της βασιλικής οικογένειας που διέμενε στα θερινά ανάκτορα του Τατοΐου. Ένα χωράφι κοντά στον σταθμό τρένου, ήταν ο χώρος που έγιναν οι πρώτες απόπειρες δημόσιας πτητικής επίδειξης.

Ο θεατρικός επιχειρηματίας Λεωνίδας Αρνιώτης, γνωστός την εποχή εκείνη για τα ιδιαίτερα θεάματα που διαφήμιζε, χωρίς ωστόσο να είναι συνεπής προς το φιλοθεάμον κοινό, καταγράφηκε ως ο πρώτος Έλλην Αεροπόρος, που επιχείρησε πτήση, το 1908, με ένα αεροσκάφος τύπου Bleriot. Το είχε φέρει σε κιβώτια από την Γαλλία και το συναρμολόγησε σε ένα αγρόκτημα στο Τατόι.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες μαρτυρίες δεν μπόρεσε να εκτελέσει κανονική πτήση. Πιθανότατα λόγω χειριστικής απειρίας, καθώς πουθενά δεν μαρτυρείται ότι διέθετε το συνηθισμένο ιδιωτικό πτυχίο χειριστή, που φρόντιζαν να αποκτήσουν από την Γαλλία οι πρωτοπόροι αεροπόροι. Ο κόσμος ήρθε από την Αθήνα στο Τατόι με το τρένο και η περιοχή της επίδειξης βρισκόταν σε απόσταση βαδίσματος από τον σιδηροδρομικό σταθμό. Η εφημερίδα «Εμπρός» της 27 Σεπτεμβρίου 1910 περιγράφει τον χώρο ως εξής:

«Μία έκτασις ευμεγέθης χέρσου γης, αλλά ισοπεδωμένης φυσικώς γεμάτης δε άκανθας αι οποίαι παρενοχλούν συνεχώς τας κυρίας που φέρουν γοβάκια και κάλτσες αζούρ. Εις το βάθος μια μικρή αχυρόπλεκτος ποιμενική καλύβη. Ένα κομμάτι προβάτων βόσκει ήσυχα.» Υπήρχε επιπλέον και ένα παράπηγμα που στέγαζε το αεροπλάνο.

Ο Αρνιώτης δεν κατόρθωσε να πετάξει, όμως, όπως χαρακτηριστικά του είπε θυμόσοφα ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄, που ήταν παρών, κατάφερε «να του οργώσει το χωράφι του.» Αυτή η απάντηση επιβεβαιώνει την βασιλική κατοχή του χώρου που μετέπειτα θα εξελιχθεί σε αεροδρόμιο. Ο Αρνιώτης μέχρι τον Οκτώβριο του 1910 είχε κάνει τρεις απόπειρες πτήσης, όλες σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν βρεθεί ως τώρα, ανεπιτυχείς. Παρόλαυτά, ο τόπος μας είχε ήδη αρχίσει να γράφει την Αεροπορική του Ιστορία…..

Οι εργασίες κατασκευής του αεροδρομίου Τατοΐου άρχισαν κατά την διάρκεια της εισόδου της χώρας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο καθώς μαρτυρείται ότι για την κοπή δένδρων και την εκχέρσωση χρησιμοποιήθηκαν Βούλγαροι αιχμάλωτοι πολέμου. Η ημερομηνία της ακριβούς μεταβίβασης του χώρου του αεροδρομίου Τατοΐου από βασιλική σε δημόσια κατοχή προκειμένου να λειτουργήσει ως αεροδρόμιο δεν είναι γνωστή. Το Αεροδρόμιο, τοποθετημένο περίπου στη σημερινή του θέση, άρχισε να λειτουργεί τον Απρίλιο του 1918. Συνεπώς αποτελεί το παλαιότερο σε συνεχή χρήση στρατιωτικό αεροδρόμιο της χώρας.

Όσοι Αχαρνείς είχαν μέσα τους το μικρόβιο της Αεροπορίας, άρχισαν να νιώθουν το «κάλεσμα», γνωρίζοντας ότι το όνειρό τους να σχίζουν τους αιθέρες και να υπερασπίζονται την πατρίδα από αέρος, ήταν πιο προσιτό.

Ο κατάλογος όσων ενεπλάκησαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στην Αεροπορική Ιδέα, με αφετηρία και ορμητήριο το αεροδρόμιο του Τατοΐου, μακρύς. Ανάμεσά τους οι Δημ.Δαμάσκος, Παν.Κατάρας, Δημ. Μπούκης είναι από τις πρώτες μεταπολεμικές σειρές Ικάρων, ενώ ο Γεωργ. Πάλλας αποφοιτά από την ΣΜΑ. Και βέβαια πολλοί είναι οι συντοπίτες μας που υπηρέτησαν ως σμηνίτες. Δεν θα πρέπει βέβαια, από εκείνες τις σειρές να παραλείψουμε και τους “μέτοικους”, Παπαδημητρίου και Σιδεράκη, που αργότερα έζησαν εδώ και έκαναν οικογένειες.

Από το 1953 έως και το 1958, όλοι, εντός και εκτός Ελλάδας μιλούσαν για τα κατορθώματα του ακροβατικού σμήνους, για το «καρέ των άσων». Ένας από την ηρωική τετράδα ήταν ο “δικός μας” Δημήτριος Δαμάσκος, ενώ το acroteamκατέγραψε στο ενεργητικό του δεκάδες εντυπωσιακές επιδείξεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό μέχρι το 1958, αποσπώντας πολλά ευμενή σχόλια και ανοίγοντας τη σελίδα των Ελληνικών Ακροβατικών Σμηνών.

Ο Δημήτριος Δαμάσκος, (1928 – 2011) εισήλθε στη Σχολή Αεροπορίας (μετέπειτα Σχολή Ικάρων) με την 22η σειρά στις 2 Φεβρουαρίου 1949, ενώ ως μέλος του Ακροβατικού Σμήνους συμμετείχε από τη δημιουργία του μέχρι το τέλος της δράσης του, κατέχοντας την αριστερή θέση σε σχέση με τον αρχηγό. Αποστρατεύθηκε το 1977 με τον βαθμό του αντιπτεράρχου.

Γενιές Αεροπόρων ξεκίνησαν δειλά στην αρχή και δυναμικά μετέπειτα, με σημείο αναφοράς το Αεροδρόμιο Τατοΐου, το δικό μας αεροδρόμιο, το τόσο κοντινό, μα με μακρινούς προορισμούς και υψηλούς στόχους. Οι Αχαρνές, η γη που το φιλοξενεί, πάντα θα δίνει κάποια από τα παιδιά της για να υπηρετήσουν τους στόχους αυτούς.

ΑΧΑΡΝΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ

ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ– ΙΠΤΑΜΕΝΟΙ

ΒΕΡΤΣΕΚΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΝΙΚ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΒΡΕΤΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΩΝ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΓΚΡΙΤΣΗΣ ΗΛΙΑΣ , ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΔΑΜΑΣΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΠΥΡ., ΑΡΧΙΣΜ/ΑΣ, ΝΑΥΤΙΛΟΣ, ΕΦΟΝΕΥΘΗ ΕΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ 10.1940

ΔΑΜΑΣΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΠΥΡ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΔΑΜΑΣΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΥ, ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΔΕΔΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΚΑΛΟΓΡΑΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΗΜ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΚΑΤΑΡΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΗΜ., ΣΧ.ΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΚΑΤΑΡΑΣ ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΝ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΛΙΟΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΝΑΥΤΙΛΟΣ.

ΜΗΤΡΟΚΩΤΣΑΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΜΠΟΥΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Ε.Κ.Ε.Χ.

ΠΑΓΩΝΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΠΑΓΩΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΕΩΡ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΗΜ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΣΙΔΕΡΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΘΑΝ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΣΥΚΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΤΗΛΑΒΕΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΤΣΑΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΦΥΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ., ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΙΠΤΑΜΕΝΟΙ

ΒΡΕΤΤΟΣ ΝΤΙΝΟΣ, ΓΕΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΓΚΡΙΤΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝ., ΓΕΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΔΕΔΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΩΑΝ., ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΝΤΟΥΡΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΗΣ., ΓΕΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΓΕΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΣΤΡΙΦΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΣΤΡΙΦΤΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΠΑΝ., ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΤΖΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΓΕΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ

ΓΚΡΙΤΣΗΣ ΦΩΤΗΣ, ΣΤΥΑ

ΔΕΛΕΓΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣ, ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΩΜΑ

ΔΙΕΛΛΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΣΜΑ

ΖΕΡΒΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΣΤΥΑ

ΚΑΛΟΓΕΡΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΣΤΥΑ

ΜΑΡΙΝΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ, ΣΤΥΑ

ΠΑΛΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΣΜΑ

ΠΟΥΡΑΙΜΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΓΕΩΡ., ΣΤΥΑ

ΤΣΕΒΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, ΣΤΥΑ

ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΟΙ

ΠΑΠΑΝΙΚΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ

ΚΑΛΟΓΡΑΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΗΜ.

ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ

ΓΚΡΙΤΣΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, ΤΑΕ

ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΚΑΜΠΟΛΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΚΑΤΣΙΝΕΛΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ, ΕΑΒ

ΝΤΟΥΡΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΠΟΥΡΑΙΜΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΣΠΑΘΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΤΟΥΛΟΥΜΗΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

ΤΡΙΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

Υποσημείωση: Οκατάλογος είναι ανοιχτός για να προστεθούν νέα μέλη της αεροπορικής οικογένειας

Πηγές:

  • Αρχείο Ι.Λ.Ε.Α.
  • Γκρίτσης Γιάννης, Αεροπορικές εικόνες 1903-2003, Ομιλία για τα 100 χρόνια αεροπορίας
  • Δρ.Βογιατζής Δημήτρης, Συνοπτική Ιστορία του Αεροδρομίου Τατοΐου
  • Μουσείο Ιστορίας Π.Α (2012) , Τα ελληνικά ακροβατικά σμήνη 1954 – 1968, Υπηρεσία αεροπορικών εκδόσεων, Μουσείο ιστορίας Π.Α.

Ετικέτες

Η ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ ΜΕΤΡΑΕΙ