Τρίτη, 25 Φεβρουάριος 2014 16:10

Η ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '60 (ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «Η ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ» ΤΟΥ TONY JUDT)

>Βαγγέλης Τουλκαρίδης (Οικονομολόγος - Λογιστής - Φοροτεχνικός) Αρθρογράφος: Βαγγέλης Τουλκαρίδης (Οικονομολόγος - Λογιστής - Φοροτεχνικός)

Ένα από τα ιδιαίτερα γνωρίσματα αυτής της εποχής είναι η υπερβατική σημασία που απέδιδαν οι άνθρωποι που την ζούσαν. Η αυτάρεσκη εικονοκλαστική ώθηση στον τρόπο ντυσίματος ή και στις ιδέες πάλιωσε πολύ γρήγορα.

Αντιθέτως όμως χρειάστηκαν μόνο μερικά χρόνια να φανούν τα αποτελέσματα της πραγματικά ριζοσπαστικής αλλαγής στην πολιτική και στις δημόσιες υποθέσεις. Οι κοινωνικές επιπτώσεις της μεταπολεμικής δημογραφικής έκρηξης ήταν αισθητές παντού, η Ευρώπη είχε γεμίσει νέους(π.χ. η πληθυσμιακή ομάδα 16-24 στην Γαλλία το 1968 αποτελούσε το 16,1% του πληθυσμού).

Σε μια εποχή οικονομικής ανάπτυξης το κύριο πρόβλημα δεν ήταν η διατροφή, στέγαση ή ένδυση του πληθυσμού αλλά η εκπαίδευσή τους. Διάφορες πολιτικές στην εκπαίδευση όπως η θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας στην υποχρεωτική εκπαίδευση στα 15 ή στα 16 χρόνια είχαν ως αποτέλεσμα στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης ακόμα και τον υπερπενταπλασιασμό των αποφοίτων σε σχέση με την δεκαετία του 1950. Αυτές οι αλλαγές στην εκπαίδευση είχαν ανατρεπτικές συνέπειες . Καθώς όλο και περισσότερα παιδιά τελείωναν την δευτεροβάθμια εκπαίδευση, δημιουργούνταν ένα χάσμα ανάμεσα στον κόσμο τους και στον κόσμο τον οποίο είχαν γνωρίσει οι γονείς τους. Πλέον θα χρειάζονταν πολύ περισσότερα πανεπιστήμια μιας και μέχρι τότε η τριτοβάθμια εκπαίδευση(ανύπαρκτη σε πολλές χώρες) ήταν αρκετά κλειστή και απευθυνόταν κυρίως στους προνομιούχους. Το 1965 υπήρχαν ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά προγράμματα, περιοδικά, καταστήματα, προϊόντα καθώς και ολόκληροι βιομηχανικοί κλάδοι που απευθύνονταν σχεδόν αποκλειστικά στην αγορά των νέων.

Ο όλο και πιο οπτικός χαρακτήρας(άρα και διασυνοριακός) της μαζικής κουλτούρας διευκόλυνε την εξάπλωση τάσεων(στην μουσική, στο ντύσιμο) και ιδεών με σχεδόν καταιγιστικό ρυθμό, κάτι πρωτόγνωρο. Οι απείθαρχες τάσεις στην μουσική, στην μόδα και στις ιδέες οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο μεταπολεμικό <<babyboom>> και στην επαναστατικότητα των νέων απέναντι σε μια ηλικιωμένη γενιά που κατείχε όλες τις θέσεις εξουσίας και είχε ζήσει τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο(π.χ. στην Γερμανία, Αυστρία με το να ακούει κάποιος ροκ/ποπ ήταν ένας τρόπος να χλευάσει τους σοκαρισμένους γονείς του, την γενιά του Χίτλερ). Όλα έμοιαζαν πρωτότυπα και καινούργια. Ακόμη και το ψυχρό τραχύ λούστρο της σύγχρονης τέχνης ή και οι κυνικές ταινίες γυρισμένες στα τέλη της δεκαετίας του 60, φαίνονταν αναζωογονητικές και αυθεντικές έπειτα από την τέχνη της αστικής άνεσης στο πρόσφατο παρελθόν.

Παραπέρα σε αυτήν την δεκαετία δεν εμφανίστηκαν θεωρητικοί της κοινωνίας συγκρίσιμοι με τον Χέγκελ, τον Κόντ, Μάρξ, Μίλ, Βέμπερ και οι πιο γνωστοί δυτικοευρωπαίοι φιλόσοφοι, οικονομολόγοι της εποχής όπως οι Σάρτρ, Ράσελ, Χάιντεγκερ ήταν νεκροί ή ηλικιωμένοι ή ασχολούνταν με άλλα πράγματα. Σε μια εποχή ταχύτατης επέκτασης των πανεπιστημίων, με ειδικές εκδόσεις, περιοδικά, λέκτορες που αναζητούσαν επειγόντως προβολή, δημιουργήθηκε αγορά για κατασκευή θεωριών κάθε είδους(δομισμός, υπαρξισμός κ.α.), την οποία δεν τροφοδοτούσε η βελτιωμένη πνευματική προσφορά αλλά η ακόρεστη καταναλωτική ζήτηση. Η ανεργία στην δυτική Ευρώπη βρισκόταν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και έτσι άρχισαν να κερδίζουν έδαφος τα αιτήματα για περισσότερες πρωτοβουλίες των εργαζομένων, μεγαλύτερη επαγγελματική αυτονομία, οριζόντια οργάνωση και αυτοδιαχείριση.

Αποκορύφωμα όλων αυτών και πολλών άλλων που αξίζει να μελετηθούν περισσότερο αποτελεί ο Μάης του 68 στην Γαλλία, όπου σε πολύ γενικές γραμμές τα παιδιά της τότε αστικής/ευημερούσας τάξης ασφυκτικά πνιγμένα από τις κοινωνικές, πολιτικές δομές εξουσίας/διοίκησης ,διεκδικούσαν με αυτόν τον εντυπωσιακό αλλά και θεμελιακά απολίτικο τρόπο(γκράφιτι, έξυπνα συνθήματα, ενθάρρυνση των ανθρώπων να κάνουν ότι τους ευχαριστεί),την αναρρίχηση και συμμετοχή στην διοίκηση. Κλείνω με ένα όμορφο σύνθημα χαρακτηριστικό της εποχής του : Κάτω από το πλακόστρωτο, η παραλία!

Ετικέτες

Η ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ ΜΕΤΡΑΕΙ